Jednoosobowa działalność gospodarcza kończy się wraz ze śmiercią założyciela? Już nie. Od połowy 2018 roku istnieje przepis, który pozwala innej osobie przejąć zarządzanie firmą po śmierci założyciela jednoosobowej działalności. To zarządca sukcesyjny. Dowiedz się, w jaki sposób go powołać i jakich formalności dokonać?

Liczba jednoosobowych działalności gospodarczych przekracza 3 mln. Znaczna grupa to samo zatrudnieni, którzy nie mają pracowników. Pracują sami dla siebie. Piszę o takich ludziach w tekście o SOLOPRENEURACH – przeczytaj go tutaj 

W przypadku ich śmierci, firma przestaje istnieć.

Sporo jest jednak firm, które osiągają gigantyczne obroty i zatrudniają dziesiątki, a czasem nawet setki osób. I choć pod tym względem to przedsiębiorstwa duże, wciąż działają są w formie jednoosobowej działalności gospodarczej. Właścicielom odpowiada ta prosta forma prowadzenia firmy, większa swoboda w rozliczaniu kosztów i przychodów. Takie rozwiązanie wiąże się jednak z poważnymi konsekwencjami. Firma jest nierozłącznie związana z osobą założyciela-właściciela. W przypadku jego śmierci, przedsiębiorstwo nie może funkcjonować. Nieważne stają się umowy o pracę, czy umowy zawarte z kontrahentami. Na szczęście od 2018 roku obowiązuje ustawa o zarządzie sukcesyjnym. Dzięki takiej ustawie wybrana osoba przejmuje zarządzanie firmą po śmierci założyciela na czas przeprowadzania sukcesji.

Kto może być zarządcą sukcesyjnym?

Zarządca sukcesyjny nie musi być spokrewniony z przedsiębiorcą. Nie musi tez zawodowo zajmować się zarządzaniem majątkiem. Zgodnie z ustawą nie musi mieć szczególnych kwalifikacji. Najważniejsze, żeby zarządca sukcesyjny miał pełną zdolność do czynności prawnych. Zarządca sukcesyjny nie może mieć orzeczonego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej.

Zadania zarządcy sukcesyjnego

Zarządca sukcesyjny prowadzi przedsiębiorstwo zmarłego przedsiębiorcy do chwili gdy zostaną rozwiązane sprawy spadkowe, czyli jednocześnie zostanie zapewniona możliwość kontynuowania działalności jako jednoosobowa działalność przez następne pokolenia. Innymi słowy ma zapewnić płynność działania firmy w momencie przechodzenia jej na następców prawnych. Zarządca sukcesyjny piastuje to stanowisko maksymalnie przez dwa lata licząc od śmierci przedsiębiorcy. W wyjątkowych sytuacjach sąd może zgodzić się na to by zarządca sukcesyjny prowadził firmę przez 5 lat.
Zarządca działa we własnym imieniu ale na rachunek właściciela przedsiębiorstwa.

Samo przedsiębiorstwo działa w ten sam sposób jednak z dopiskiem „w spadku”.

Pierwszą rzeczą po objęcia stanowiska przez zarządcę sukcesyjnego jest sporządzenie wykazu składników przedsiębiorstwa, a także długów spadkowych

biznes na ostro

Zarządca sukcesyjny musi też co roku wypłacać zysk właścicielom. Zarządca nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania, które zaciąga ale jest odpowiedzialny za szkody, które powstały z powodu nienależytego wykonywania obowiązków.

Jak przedsiębiorca może powołać zarządcę sukcesyjnego?

Najlepiej, gdy zarządca sukcesyjny zostanie powołany przez przedsiębiorcę zawczasu, jeszcze wtedy gdy przedsiębiorca jest pełny sił. Wystarczy, że przedsiębiorca sporządzi takie powołanie na piśmie, a zarządca sukcesyjny wyrazi zgodę na objęcie takiej funkcji. Potem trzeba dane zarządcy sukcesyjnego wpisać do CEiDG. Dokonujesz po prostu określonej zmiany w dokumentach. We wniosku CEiDG-1 w polu „data powstania zmiany” wpisujesz dzień, w którym wybrałeś zarządcę sukcesyjnego. Warto pamiętać, że w tym przypadku nie może to być data przyszła. Wypełniasz podstawowe dane identyfikacyjne.
Pora na wypełnienie części dokumentu CEIDG-ZS, gdzie wpisuje się dane zarządcy sukcesyjnego
W polu 02 wpisujesz swoje dane, w polu 03 dodajesz informacje o zarządcy sukcesyjnym, a w polu 04 jego dane. Dodatkowo musisz oświadczyć, że wybrana osoba zgodziła się na pełnienie tej funkcji

Jeśli przedsiębiorca nie chce wybierać samodzielnie zarządcy sukcesyjnego, to może zastrzec, że z chwilą jego śmierci określony prokurent stanie się zarządcą sukcesyjnym.

Co będzie gdy przedsiębiorca nie wybierze zarządcy sukcesyjnego?

W przypadku śmierci przedsiębiorcy, gdy zarządca sukcesyjny nie został wybrany przez przedsiębiorcę, zarządcę sukcesyjnego może powołać wyłącznie:
– małżonka przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku
– spadkobierca ustawowy, który przyjął spadek
– spadkobierca testamentowy
Warto pamiętać, że jeśli uprawomocniło się postanowienie o nabyciu spadku , a dzieje się tak w momencie gdy akt poświadczenia dziedziczenia został zarejestrowany) zarządcę może powołać tylko właściciel przedsiębiorstwa w spadku.

Warto wiedzieć, że jeśli zarządca jest powoływany już po śmierci przedsiębiorcy, to muszą na to wyrazić zgodę osoby, których udział w przedsiębiorstwie w spadku jest większy niż 85/100. Jeśli w tej grupie są małoletnie dzieci przedsiębiorcy, to w ich imieniu występuję rodzice.

Jeśli zarządca sukcesyjny powoływany jest po śmierci przedsiębiorcy, to fakt ten musi być potwierdzony przez notariusza. To notariusz zgłasza wtedy zmiany w tym zakresie do CEiDG.
Co do zasady, zarządcę trzeba powołać najpóźniej w ciągu 2 miesięcy od dnia śmierci przedsiębiorcy.
Zarządca może być zmieniony w każdym czasie. Jeśli przedsiębiorca żyje, wystarczy odpowiednie oświadczenie na piśmie i aktualizacja w CEiDG. W przypadku śmierci przedsiębiorcy, takie czynności musi wykonać notariusz.

You may also like