Utrata płynności finansowej, choroba, albo nieprzewidziana konieczność zamknięcia firmy na dłużej. W biznesie może się zdarzyć sytuacja, że nie będziesz w stanie płacić rat leasingowych. Czy możliwe jest wypowiedzenie umowy leasingu?

Leasing to cały czas bardzo popularna forma finansowania pojazdów. Od pewnego czasu próbuje go wypierać najem długoterminowy, którego konstrukcja jest bardzo podobna do leasingu. Jakiś czas temu porównywałem obie te metody finansowania, pokazałem wady i zalety. Możesz je przeczytać w materiale: Leasing czy najem długoterminowy auta? Wady i zalety każdego z rozwiązań. Konkretne wyliczenia.

Zaznaczałem w nim, że przez moje konserwatywne podejście do biznesu jestem zwolennikiem tradycyjnego leasingu zamiast najmu ale oczywiście wybór zależny jest od rodzaju działalności i tego, w jaki sposób korzystasz z samochodu.

Po publikacji tego porównania, wielu z was przekonywało mnie, że leasing jest o tyle niekorzystny, że w razie problemów z płynnością, czy ogólnie rzecz biorąc w sytuacji znacznego pogorszenia się sytuacji finansowej firmy, będzie trzeba oddać przedmiot leasingu, a dodatkowo zapłacić wszystkie raty do końca. W przypadku najmu długoterminowego wystarczy oddać samochód i kończymy umowę. Postanowiłem więc przyjrzeć się dokładnie temu tematowi i sprawdzić czy możliwe jest wypowiedzenie leasingu i co się stanie gdy nie będziesz płacić rat. Od razu zaznaczę, że skupię się przede wszystkim na samochodach (bo jest to najpopularniejszy przedmiot leasingu). O tym jak faktycznie wygląda zakończenie umowy najmu długoterminowego przygotuję osobny wpis. Teraz zajmę się wyłącznie leasingiem.

Co to jest umowa leasingu?

Na początek przypomnienie. Leasing to taka umowa, w której inna firma (najczęściej bank albo firma finansowa) finansuje zakup samochodu i oddaje go tobie, przedsiębiorcy w użytkowanie. Co ważne, długość umowy musi być określona w czasie. Nie da się zawrzeć umowy na czas nieokreślony. Wszystko dlatego, że za użytkowanie pojazdu płacisz finansującemu wynagrodzenie. Jego wysokość w całym okresie leasingu musi być równa przynajmniej cenie, w jakiej zakupiony został pojazd przez finansującego. Gdyby więc nie ustalono czasu trwania leasingu, nie dałoby się określić wysokości wynagrodzenia firmy leasingowej. Wynagrodzeniem tym jest rata leasingowa, która jest płacona co miesiąc. Czy w związku z tym da się wypowiedzieć umowę leasingu?

Czy możliwe jest wypowiedzenie umowy leasingu?

Zgodnie z prawem wypowiedzenie umowy leasingu może być dokonane tylko przez finansującego i to tylko w określonych sytuacjach. Umowa leasingu może być wypowiedziana jeśli:

  • zalegasz z płatnością raty leasingowej
  • wykorzystujesz pojazd niezgodnie z przeznaczeniem

Prawo do wypowiedzenia umowy leasingu przysługuje wyłącznie leasingodawcy dlatego, że zgodnie z prawem do samego końca umowy jest on właścicielem. Prawo przewiduje też, że wypowiedzenie leasingu następuje ze skutkiem natychmiastowym, chyba że strony uzgodniły termin wypowiedzenia. Każde inne postanowienie nie jest zgodne z prawem.

>>> Koronawirus. Spis wszystkich firm leasingowych i programów pomocy dla leasingobiorców [AKTUALIZACJA]

Nie mam pieniędzy na raty leasingowe? Czy mogę oddać samochód firmie leasingowej?

Wyobraźmy sobie właściciela firmy transportowej, który ma kilka firmowych samochodów. Jeśli kupuje je na kredyt, to od początku są jego własnością, mimo że jest na nich ustanowiony zastaw bankowy. W przypadku problemów z regulowaniem zobowiązań, można pojazdy sprzedać i zaspokoić roszczenia banku. Leasing natomiast w największym uproszczeniu jest formą dzierżawy. W tym przypadku, właściciel firmy będzie jedynie użytkował pojazdy ale nie jest on ich właścicielem.

O ile umowa kredytu może trwać dowolny czas określony w umowie, to z leasingiem jest inaczej. Przepisy podatkowe nakazują, by umowa leasingu trwała co najmniej 40% okresu amortyzacji leasingowanego samochodu. Jej minimalny czas trwania dla samochodu osobowego wynosi 2 lata, a ciężarowego 3 lata. Jeśli umowa leasingu byłaby krótsza, trzeba będzie dokonać korekty kosztów podatkowych i rozliczeń VAT.

Renegocjacja umowy leasingu

Skoro więc nie możesz wypowiedzieć umowy leasingu, poszukajmy innych rozwiązań. Najłatwiej jest podjąć próbę renegocjacji umowy. Jeśli rata leasingowa jest dla ciebie obciążeniem, możesz wystąpić do firmy leasingowej o wydłużenie okresu leasingu. Maksymalny czas trwania umowy leasingowej to 5 lat. W wyjątkowych sytuacjach możliwe jest przedłużenie umowy do 7 lat. Takie rozwiązanie na pewno obniży ratę ale wiąże się z dodatkowymi kosztami. Po pierwsze będziesz musiał zapłacić za rozpatrzenie wniosku o zmianę harmonogramu i jego przeliczenie rat na nowo. Ile kosztuje zmiana harmonogramu spłat? Taką informację znajdziesz w tabeli opłat i prowizji dołączonej do twojej umowy leasingowej. Zwykle kosztuje to ok. 300 zł. Zdarzyć się może, że leasingodawca nie zgodzi się na zmianę w umowie leasingu Szczególnie, jeśli mamy duże problemy ze spłatą, a wartość rynkowa leasingu znacząco przekracza sumę zobowiązań wobec firmy. Wtedy firma leasingowa może po prostu wypowiedzieć ci umowę licząc, że zarobi na takiej transakcji.

Najlepsze konto firmowe dla małego biznesu. Jak wybrać konto firmowe? RANKING czerwiec 2020r

Przypominam, że w razie wypowiedzenia umowy leasingowej wszystkie raty pozostają natychmiast wymagalne. Jeśli więc masz do spłacenia np. 70 000 zł rat leasingowych, a pojazd wart jest 50 000 zł, to firmie leasingowej może opłacać się wypowiedzieć ci umowę jeśli masz problemy. Trzeba jednak jasno powiedzieć, że wiele firm idzie „na rękę” klientom i zgadzają się na zmiany w umowie. Bo – co warte zaznaczenia – dla firmy leasingowej najlepszym klientem jest ten, który się spóźnia z płatnością, ale płaci. Choć nie mówi się o tym głośno, firmy leasingowe zarabiają sporo na opóźnieniach. Wystarczy jeden dzień zwłoki, a firma leasingowa nalicza od razu opłatę za opóźnienie. Wysokość tej opłaty również jest ujęta w tabeli opłat i prowizji. To zwykle 50-80 zł. W tym aspekcie firmy leasingowe są zdecydowanie bardziej konsekwentne niż banki. W przypadku kredytów bankowych, dopuszcza się kilkudniową zwłokę. Firma leasingowa już po pierwszym dniu opóźnienia wysyła monit wraz z koniecznością dodatkowej opłaty za opóźnienie.

Wcześniejsze zakończenie umowy leasingu i wykup pojazdu

Zdecydowanie najmniej kosztowym rozwiązaniem może być opłacenie umowy do końca i wykupienie samochodu. W takiej sytuacji możesz np. wziąć kredyt, zapłacić wszystkie raty, wykupić pojazd. Stajesz się wtedy jego właścicielem i możesz go sprzedać, dzięki czemu odzyskasz pieniądze. Oczywiście i w tym przypadku zapłacimy firmie leasingowej za wcześniejsze zakończenie umowy i jej rozliczenie. To przynajmniej kilkaset złotych. No i trzeba pamiętać o podatkach. Tak jak pisałem wcześniej mamy ograniczenia związane z przepisami podatkowymi. Jeśli leasing samochodu osobowego trwa mniej niż 2 lata, a ciężarowego mniej niż 3 lata, nie będziemy mogli zaliczyć rat do kosztów podatkowych. Trzeba też będzie skorygować VAT.

„>>>Złota teczka przedsiębiorcy”. Niezwykłe narzędzie, które pomoże uratować firmę w razie śmierci (gdy nie powołałeś zarządcy sukcesyjnego)

Jeśli chcesz wcześniej wykupić pojazd oczywiście musisz posiadać na to środki. Jeśli będziesz starał się o kredyt na wykupienie pojazdu, a twoja firma jest w kiepskiej sytuacji finansowej, bank raczej nie udzieli ci finansowania. Musisz pamiętać też o tym, że kredyt zawsze obciąża zdolność kredytową co może utrudnić wzięcie innego kredytu. Rata leasingowa natomiast nie jest uwzględniona przy ocenie zdolności kredytowej. A co jeśli brakuje ci środków na wykupienie pojazdu?

Czy można podnająć samochód w leasingu?

Rozwiązaniem w takiej sytuacji może okazać się podnajem samochodu w leasingu. Jeśli znajdziesz chętnego na korzystanie z pojazdu, który ty leasingujesz, możesz podpisać umowę najmu lub najmu z przyrzeczeniem sprzedaży. Najprościej rzecz ujmując, będziesz działał po trosze jak wypożyczalnia samochodów. Wypożyczalnie same często leasingują pojazdy oferowane klientom. Ten sposób radzenia sobie w przypadku problemów ze spłatą leasingu nie wymaga skomplikowanych formalności ale zawsze konieczna będzie zgoda firmy leasingowej. Jeśli takiej zgody nie uzyskasz, to firma leasingowa ma uzasadniony powód by wypowiedzieć umowę leasingu. Jeśli firma leasingowa zgodzi się na podnajem, pamiętaj, żeby dokładnie ustalić z podnajemcą kwestie korzystania z samochodu. Chodzi tu np. o udział w szkodzie. W tym celu dobrze jest jeszcze raz przejrzeć warunki ubezpieczenia pojazdu w leasingu. Żeby ostatecznie nie okazało się, że za szkodę spowodowaną przez najemcę odpowiadasz ty.

Firma zarabia ale w kasie pusto? Poznaj 15 MOICH sposobów na to by płynność finansowa w mikrofirmie nie była problemem

Co to jest cesja leasingu?

Jest jeszcze jedno rozwiązanie, które pozwoli zmniejszyć obciążenie finansowe leasingu. To cesja umowy leasingu. Mówiąc najprościej, to możliwość przejęcia twojej umowy leasingowej przez inna firmę. Jak już bowiem kilkukrotnie stwierdziłem, nie możesz samodzielnie wypowiedzieć umowy leasingu. Cesja leasingu nie jest jednak prosta. Po pierwsze spory kłopot możesz mieć ze znalezieniem chętnego na korzystanie z używanego pojazdu, po drugie nie zawsze warunki finansowe będą satysfakcjonujące (raty będą w takiej samej wysokości jak twoje mimo, że nowy korzystający używa samochodu, który ma już określony przebieg). Nawet jeśli znajdziesz firmę, która zdecyduje się przejąć twoją umowę, zgodę na to musi wyrazić leasingodawca. Firma leasingowa sprawdzi historię finansową potencjalnego zainteresowanego przejęciem umowy.

Firma leasingowa wypowiada umowę. Co robić?

Najgorsze co możesz zrobić to doprowadzić do momentu, w którym firma leasingowa wypowiada umowę. Najpierw jest monit z informacją ile masz dni na uregulowanie zaległości. Jeśli nie spełnisz żądania, musisz zapłacić wszystkie raty leasingowe i oddać pojazd. Nie dość więc, że zostajesz bez samochodu, który przecież służy często do zarabiania (szczególnie jeśli masz np. firmę kurierską albo przewozową) to na dodatek masz spory dług w stosunku do firmy leasingowej. Do całej zaległości doliczone są jeszcze opłaty za windykację i odebranie samochodu. Co ważne, windykację na rzecz firmy leasingowej zwykle prowadzi zewnętrzna firma. Jeśli nie oddasz pojazdu, możesz być obciążony kosztami za bezumowne korzystanie z pojazdu. Twoje zachowanie może też być zgłoszone organom ścigania bo przecież zawłaszczyłeś sobie czyjeś mienie.

Najlepsza księgowość dla małej firmy. Prowadzić księgowość samemu czy z biurem rachunkowym? Jak wybrać biuro rachunkowe?

A co z wyrównaniem korzyści leasingodawcy? Przecież firma leasingowa może sprzedać pojazd i w pewnym sensie odzyskać środki, które musisz uregulować jako raty wymagane za okres do końca umowy. Oczywiście firma leasingowa taki zapis stosuje ale najpierw samochód musi zostać zbyty. Z reguły firma leasingowa wystawia go na aukcji w atrakcyjnej cenie, a jeśli nie znajdzie się nabywca, to cena jest obniżana. Chodzi o to by jak najszybciej uwolnić pieniądze „zamrożone” w samochodzie. Im niższa cena pojazdu na takiej aukcji, tym większą kwotę będziesz musiał uregulować jako rozliczenie leasingu.

Jeśli więc umowa została wypowiedziana, sam zaproponuj, że przekażesz samochód leasingodawcy. Jeśli nie dopuścisz do windykacji przez firmę zewnętrzną, nie będziesz ponosił wysokich kosztów takiej operacji.

Skutki wypowiedzenia umowy leasingu

Jeśli otrzymasz wypowiedzenie umowy leasingu, wszystkie pozostałe raty natychmiast są wymagalne. Trzeba je jednak obniżyć o kwotę korzyści, które uzyskała firma leasingowa w związku z przedwczesnym zakończeniem umowy.

Czy mogę sam wypowiedzieć umowę leasingu?

Jeśli jako przedsiębiorca nie chcesz kontynuować umowy leasingowej i zastanawiasz się nad tym jak zakończyć umowę leasingu, mam dla Ciebie niezbyt dobrą wiadomość. Będzie to dość trudne zadanie. Możesz wprawdzie spróbować przenegocjować z firmą leasingową warunki wypowiedzenia umowy ale rzeczywistość pokazuje, że jest to niezwykle trudne. I

Czy mogę oddać auto przed końcem umowy leasingu?

Są tacy, którzy uważają, że jeśli samochód w leasingu i tak nie jest ich własnością bo przecież go wynajmują, to mogą w każdym momencie go oddać. Nic bardziej mylnego. Wyobraź sobie, że ktoś kupuje samochód za 150 000 zł i każde ci płacić raty leasingowe przez 4 lata bo taki okres zakłada umowa. A ty po 4 miesiącach stwierdzasz, że samochód ci się nie podoba, ma słaby silnik, a w ogóle to znalazłeś lepszą ofertę. Nawet jeśli oddałbyś ten samochód, to w pierwszym roku pojazd traci nawet 30 proc. wartości wiec firma leasingowa nie odzyskałaby nawet tego, co włożyła w zakup pojazdu. I właśnie dlatego „wyjście z leasingu” nie jest takie proste.